Ảnh minh họa
Lý
do được đưa ra: việc sửa đổi Luật đất đai và Luật nhà ở, những luật tạo
ra nhiều giấy, không thể được thực hiện trước năm 2010; vả lại, vấn đề
giấy tờ nhà đất cũng liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản. Dùng
một luật trung lập để xóa bỏ các quy định chọi nhau trong các luật khác
biệt thật ra chỉ là biện pháp chữa cháy, không xóa được tận gốc vấn nạn
“sứ quân” trong quản lý nhà đất. Ở
các nước phát triển, nhà chức trách không quản lý tài sản của tư nhân.
Có quyền sở hữu tài sản, người dân tự nhiên dựa vào quyền lực công để
được hưởng sự bảo vệ đối với việc thực hiện quyền của mình. Sự bảo vệ
của nhà chức trách, trong hoàn cảnh ấy, mang đầy đủ ý nghĩa của một
dịch vụ công. Với ý nghĩa đó, hệ thống đăng ký bất động sản được xây
dựng và được sử dụng như một công cụ chứng minh quyền sở hữu. Thực
tiễn cho thấy người có đất thường cũng là chủ sở hữu căn nhà nằm trên
đất đó: đất và nhà chỉ thường là hai phần của một tài sản ở góc độ dân
sự với cuộc sống pháp lý thống nhất và duy nhất. Bởi vậy, không ai ở vị
trí của người cung ứng dịch vụ đăng ký tài sản mà lại yêu cầu chủ sở
hữu tiến hành hai thủ tục đăng ký riêng biệt ở hai nơi, đối với hai
thành phần của một tài sản: đòi hỏi quá phi lý về phương diện kinh tế. Thậm
chí trong trường hợp đất thuộc về một người, còn nhà thuộc về một người
khác, càng cần có một hệ thống đăng ký duy nhất, bởi nó sẽ cho phép
giải quyết gọn nhiều vấn đề nhạy cảm về điều chỉnh ứng xử của mỗi người
trong quá trình khai thác tài sản và trong quan hệ hỗ tương. Chẳng
hạn, chủ sở hữu nhà nhưng không có quyền sở hữu đất mà muốn đi ra đường
công cộng, vẫn buộc phải băng qua phần đất có nhà, nghĩa là phải sử
dụng tài sản, thuộc sở hữu của người khác. Pháp luật thừa nhận cho chủ
sở hữu nhà trong trường hợp này có quyền về lối đi qua, một loại địa
dịch. Do
vậy, việc xác định các thể thức thực hiện quyền phải rành mạch, chặt
chẽ thì mới tránh được tranh cãi, xung đột có thể dẫn đến rối loạn trật
tự xã hội. Điển hình về các cuộc đôi co loại này, xảy ra cách nay hơn
hai năm ở Hà Nội: chủ một bất động sản “mặt tiền” không cho phép chủ
một bất động sản bị vây bọc ở phía sau mở lối đi qua trên đất của mình
để ra đường công cộng. Kinh
nghiệm của các nước cho thấy đăng ký, công khai các quyền địa dịch là
cách tốt nhất để đạt được mục tiêu đó. Vả lại, việc đăng ký phải được
thực hiện trong khuôn khổ một hệ thống thống nhất và duy nhất: nếu có
đến hai hệ thống đăng ký riêng biệt, đối với nhà và đất, chắc chắn
không có công cụ giao tiếp nào cho phép mô tả một quyền địa dịch của
chủ nhà trong một sổ đăng ký, khi mà đối tượng chịu sự tác động của
quyền đó, là đất, lại được đăng ký trong một cuốn sổ khác do một cơ
quan khác lập và lưu giữ. |
